Kapsamlı Rapor: 2025'te Arap Ülkelerine Yapılan Türk İhracatı.. 100 Milyar Dolara Doğru Stratejik Bir Ortaklık
Yayın Tarihi: Şubat 2026
Yazan: Türktamam Ekonomik Analiz Masası
2025 yılı, Türkiye ile Arap ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin yörüngesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Son yıllarda başlayan güçlü ivme; yoğun diplomatik çabalar, stratejik ticaret anlaşmaları ve jeopolitik dalgalanmaları aşan ortak bir ekonomik ortaklık kurma arzusuyla devam etti. Bu rapor, Arap dünyasının Türkiye için vazgeçilmez bir ticaret ortağı haline geldiğini doğrulamaktadır; sadece birincil bir ihracat pazarı olarak değil, aynı zamanda daha geniş bölgesel ve küresel pazarlara açılan bir platform olarak .
Birinci: 2025'te Arap Ülkelerine Yapılan Türk İhracatının Genel Performansı
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve Türkiye Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan verilere göre, Türkiye 2025 yılında Arap ülkeleriyle olan ticaretinde rekor rakamlara ulaştı.
Geçtiğimiz yıl boyunca Türkiye, Ocak 2026'da 2025 yılı sonuçlarını değerlendirmek üzere Trabzon'da düzenlenen Arap Birliği Büyükelçileri Toplantısı da dahil olmak üzere bir dizi üst düzey toplantı ve ziyaret gerçekleştirdi ve bu toplantı ticari bağların derinliğini teyit etti . Bu toplantıda, Türkiye'nin Arap Birliği ülkelerine yaptığı ihracatın 2025 yılında yaklaşık 49 milyar dolara ulaştığı açıklandı .
Tarihsel Perspektif: Bu rakam, yirmi yıl öncesine kıyasla büyük bir sıçramayı temsil ediyor. O zamanlar ihracat sadece 5 milyar dolar civarındaydı ve Türkiye'nin toplam ihracatının yalnızca %10'unu oluştururken, bugün bu oran yaklaşık %20'dir .
Her iki taraf da ikili ticaret hacmini mümkün olan en kısa sürede 100 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor; bu, mevcut dinamizm göz önüne alındığında ulaşılabilir ancak iddialı bir hedef .
Tablo (1): Türkiye'nin Arap Ülkelerine Yaptığı İhracatın Gelişimi
|
Yıl
|
Arap Ülkelerine İhracat Hacmi (Yaklaşık)
|
Toplam Türk İhracatındaki Payı
|
|---|
|
2005
|
5 milyar $
|
~%10
|
|
2024
|
50 milyar $ (Tahmini)
|
~%20
|
|
2025
|
49 milyar $ (Kesinleşmiş)
|
~%20
|
(Not: 2024 yılı için kesin rakam, TOBB Başkanı'nın 2024'te ihracatın 50 milyar doları aştığı yönündeki açıklamasına dayanarak tahmin edilmiştir; 2025 için kesinleşmiş rakam ise TİM verilerine göre 49 milyar dolardır) .
İkinci: 2025'te Türkiye'den İthalat Yapan Başlıca Arap Pazarları
Türkiye'nin performansı tek bir Arap pazarıyla sınırlı kalmadı, Körfez ülkeleri, Mısır ve Irak'ın öncülüğünde birçok kilit ülkeye yayıldı. Bazı pazarlar ticaret anlaşmaları sayesinde niteliksel sıçramalar yaşadı.
- Birleşik Arap Emirlikleri: 2025'te En Hızlı Büyüme
BAE, 2025'in ilk yarısında Türk ihracatı için en belirgin ve en hızlı büyüyen destinasyon oldu. 2023'te yürürlüğe giren Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (CEPA) sayesinde, Türkiye'nin BAE'ye ihracatı sadece ilk yarıda %64,5 artarak 3,26 milyar dolara ulaştı .
- Ana İtici Güç: Mücevherat sektörü başı çekti; Türkiye, ilk altı ayda BAE'ye 1,81 milyar dolar değerinde mücevherat ihraç ederek Dubai'nin küresel bir yeniden ihracat merkezi olma konumundan yararlandı .
- Küresel Sıralama: BAE, ilk yarıda Türkiye'nin en büyük onuncu ihracat pazarı olurken, 2025 yılının tamamında 7,82 milyar doları aşan ticaret hacmiyle sekizinci sırada yer aldı .
- Irak: Tarihi Ticaret Ortağı
Irak, Türkiye'nin en önemli pazarlarından biri olarak güçlü performansını sürdürdü ve 2025 yılında 9,91 milyar dolarlık ihracat hacmiyle Türkiye'nin dünya genelindeki en büyük beşinci ticaret ortağı oldu . Bu ticaret, Irak'taki yeniden inşa ve altyapı projeleri tarafından desteklenmekte olup, Türkiye inşaat malzemeleri, gıda ürünleri (unlu mamuller gibi) ve mobilya ihraç etmektedir .
- Körfez Ülkeleri: Kuveyt, Katar, Umman
2025'in son çeyreği, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini ziyaretinin ardından Körfez ülkeleriyle ilişkilerde güçlü bir ivme kazandırdı. Kuveyt, Katar ve Umman ile ticaret hacminin her biriyle ayrı ayrı 5 milyar dolara çıkarılması hedefi konusunda anlaşmalara varıldı . 2025 yılında bu üç ülkeyle olan ticaret hacmi şöyle gerçekleşti :
- Katar: 1,1 milyar $
- Umman: 1,3 milyar $
- Kuveyt: 713 milyon $
- Fas: Belirli Sektörlerde Niteliksel Bir Sıçrama
Türkiye'nin Fas'a ihracatı, özellikle ilk yarıda %300 artışla 141 milyon dolara ulaşan metal sektöründe ve Haziran ayında %67 büyüyen mobilya sektöründe kayda değer bir artış gösterdi . Bu büyüme, iki ülke arasında 2021'de revize edilen serbest ticaret anlaşmasına ilişkin tartışmaları yeniden başlattı .
Tablo (2): 2025'te Türk İhracatını Alan Başlıca Arap Pazarlarının Sıralaması
|
Sıralama
|
Ülke
|
Türk İhracat Hacmi (Tahmini)
|
Kilit Sektörler
|
|---|
|
1
|
Irak
|
~ 9,91 milyar $
|
Gıda ürünleri, İnşaat malzemeleri, Mobilya
|
|
2
|
BAE
|
~ 7,82 milyar $
|
Mücevherat, Kimyasallar, Makine
|
|
3
|
Mısır
|
(Veri mevcut değil)
|
Kimyasallar, Metaller
|
|
4
|
Fas
|
(Kayda değer büyüme)
|
Metaller, Mobilya, Demir
|
|
5
|
Suudi Arabistan
|
(Veri mevcut değil)
|
Seramik, Mobilya, Gıda ürünleri
|
(Not: Liste kısmen mevcut verilere dayanmaktadır; Suudi Arabistan ve Mısır gibi bazı ülkeler için tam resmi veriler arama sonuçlarında detaylandırılmamıştır)
Üçüncü: Arap Dünyasına Yönelik Önde Gelen İhracat Sektörleri
2025 verilerinin analizi, Türkiye'nin Arap bölgesine yönelik ihracat tabanının çeşitlendiğini ortaya koymaktadır. Bu ihracat artık geleneksel ürünlerle sınırlı olmayıp savunma ve mücevherat gibi yüksek katma değerli endüstrileri de kapsamaktadır.
- Kimya Sektörü: Arap Birliği ülkelerine yapılan ihracatta ilk sırada yer aldı .
- Hububat ve Unlu Mamuller Sektörü: Türk gıda ürünlerine olan yüksek talepten yararlanarak ikinci sırada yer aldı .
- Mücevherat ve Değerli Taşlar Sektörü: BAE pazarında "yıldız" oldu ve 2025'in ilk 9 ayında 143,2 milyar dolara ulaşan Türk sanayi ihracatı rekoruna önemli katkı sağladı .
- Savunma ve Havacılık Sektörü: İlk 9 ayda %39,3 gibi olağanüstü bir büyüme kaydetti ve jeopolitik gelişmeler ışığında bu ürünlere yönelik Arap talebinin artması bekleniyor .
- Otomotiv Sektörü: Avrupa bu listede başı çekse de, Irak ve Mısır gibi Arap pazarlarında ticari araçlara ve yedek parçalara olan talep güçlü seyretmektedir .
- Mobilya ve Kağıt Sektörü: Fas ve Libya pazarlarında güçlü bir performans sergileyerek kayda değer bir büyüme elde etti .
Dördüncü: 2025'te Büyümeyi Destekleyen Stratejik Faktörler
Bu başarı tesadüf değildir; birkaç yapısal ve diplomatik faktörün bir araya gelmesinin sonucudur:
- Serbest Ticaret Anlaşmaları: BAE ile yapılan CEPA anlaşması, gümrük prosedürlerini basitleştirme ve tarifeleri düşürme konusunda doğrudan bir etki yaratarak ikili ticareti ikiye katladı . Ayrıca, 2025 yılında Türkiye ile Körfez İşbirliği Konseyi arasında dijital ticareti ve hizmetleri de kapsayacak kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması için müzakereler yürütüldü ve bu da gelecekteki büyümeyi hızlandıracak .
- Üst Düzey Diplomatik Çabalar: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk yetkililerin Arap ülkelerine yaptığı sürekli ziyaretler ve Arap Birliği büyükelçileri düzeyinde toplantılar düzenlenmesi, karşılıklı güven ortamı yarattı .
- Tedarik Zincirlerinde İstikrar: Küresel aksaklıklar ortamında Türkiye, Arap pazarlarının ihtiyaçlarını hızlı ve verimli bir şekilde karşılayabilen güvenilir ve coğrafi olarak yakın bir ortak olarak öne çıktı .
- Yeniden İnşa Projeleri: Suriye'nin yeniden inşası konusu, özellikle Şam'a yönelik Batı yaptırımlarının kaldırılmasıyla birlikte, Türk ve Arap iş adamları arasında işbirliği için yeni bir ufuk olarak ortaya çıktı ve inşaat ve altyapı alanlarında Türk şirketleri için büyük bir pazar açtı .
Beşinci: Zorluklar ve Gelecek Beklentileri
Olumlu tabloya rağmen, ticari ilişkiler bazı zorluklarla karşı karşıyadır. Bunların başında, bazı Arap ülkeleriyle Türkiye lehine olan ticaret açığı gelmektedir. Bu durum, yerli üreticilerin ulusal sanayiyi korumak için anlaşma koşullarının gözden geçirilmesini talep ettiği Fas gibi pazarlarda hassasiyetlere yol açmıştır . Tarife dışı engeller ve vize sorunları da iş adamlarının serbest dolaşımının önünde engel olmaya devam etmektedir; Türk yetkililer bu sorunların çözülmesi çağrısında bulunmuştur .
2026 ve Sonrası İçin Hedefler:
Gözler şimdi, yapay zeka ve siber güvenlik gibi teknoloji sektörlerinde işbirliğinin artırılmasının yanı sıra gıda güvenliği ve sağlık alanlarına çevrilmiştir. Bunlar, Arap sermayesi ile Türk uzmanlığı arasında ortaklık için umut vadeden alanlardır . Türkiye'nin Körfez ülkeleriyle anlaşmasına ilişkin müzakerelerin tamamlanması ve Körfez'i Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayan Kalkınma Yolu projesi gibi mega projelere olan ilginin artmasıyla, Türk ihracatının Arap dünyasına geleceği her zamankinden daha parlak görünmektedir.
Önemli Not: Bu rapordaki rakamlar, resmi Türk kurumları (TİM, TÜİK, Ticaret Bakanlığı) ve güvenilir haber ajansları tarafından Ocak 2026'ya kadar yayınlanan verilere dayanmaktadır. 2025 yılına ait bazı toplu rakamlar ilk veya kısmi tahminlerdir ve güncellenmeye tabidir.
